Sır saklamak bir irade imtihanıdır Bu imtihanı kazanmayan hayatta hiçbir imtihanı kazanamaz | Hazreti Ali

5 Temmuz 2021 Pazartesi

ALLAH'A YAKLAŞMAYA VESİLE İBADET KURBAN

Aziz Dostlar Kurban sözlükte yaklaşmak Allah'a yakınlaşmaya vesile olan şey anlamına gelir dini terim ise Allah'ın rızasını kazanmak ve ibadet amacıyla belirli vakitte belirli vasıfları taşıyan hayvanların usulünce kesilmesi demektir Kurban bayramında kesilen kurbana udhiyye hacda kesilen kurbana ise hedy denir


Kurban ibadeti kuranı kerim sünnet ve icma ile sabit bir ibadettir Kurban ibadetinin meşru bir ibadet olduğu kuranı kerimde Saffat suresinin 107.ayetinde ve hac suresinin 28 34 ile 37.ayetlerinde açıkça belirtilmiştir Kurban dinimizin belirgin özelliklerinden Allah'ın dininin nişanesidir kurbanda niyet ve ihlas şarttır


Değerli Dostlar Kurban kesmenin dini hükmü Hanefi mezhebi kurucu imamı imamı azam Ebu Hanifiye göre vacip diğer mezhep imamlarına göre ise sünneti müekkede'dir Bir kimsenin kurban kesmekle yükümlü sayılabilmesi için bulunması gereken şartlara vücûb şartları denir Bir kimsenin kurban kesmekle yükümlü olabilmesi için dört şart aranır


1)Müslüman olmak

2)Akıllı ve bulûğa ermiş olmak

3)Mukim (yolcu) olmamak 

4)Belirli mali güce sahip olmak


Kurban ibadeti mali bir ibadettir Temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gram altın para veya mala sahip olan her müslüman kurban kesmekle mükelleftir vaciptir ayrıca kurban mükellefiyeti için nisap miktarının üzerinden zekat ibadetinde olduğu gibi bir yıl geçmesi şart değildir


Dinen kurban edilebilecek hayvanlar koyun keçi sığır manda ve devedir bu hayvanların dışında tavuk kaz ördek deve kuşu ceylan gibi hayvanlar kurban edilemez Kurbanlık hayvanlardan koyun ve keçi birer kişi tarafından sığır manda ve deve yedi kişiye kadar ortak edilerek kesilebilir ortakların tek veya çift olmasında bir sakınca yoktur


Kıymetli Dostlar Kurban kesimi bayram namazının kılındığı yerlerde kurban bayramının ilk üç günü bayram namazının kılınmasından sonra bayram namazı kılınmayan yerlerde ise aynı süre içinde sabah namazı vaktinden itibaren kesilebilir


Kurban parasının bedelinin yoksullara verilmesiyle kurban kesilmiş olmaz bu şekilde verilen para sadaka konumuna geçer yani sadaka olur

Kurbanı bizzat kişinin kendisi kesmesi gerekir sevgili peygamberimiz kurbanlarını bizzat kendisi kesmiştir bir kimse kurbanını şayet kendisi kesmiyor ise ehil bir kasaba vekâlet vermek suretiyle kestirir kendisi de orada mümkün mertebe hazır olmalıdır(bulunması gerekir)


Kurbanlık hayvana eziyet edilmeden kesim esnasında eziyet verecek davranışlar ve fiili uygulamalardan tamamen uzak durulmalıdır

Kurban kesimi kurbanlık hayvanın yemek ve nefes borusu ile iki şah damarının kesilmesi ile olur hayvanın canı çıkmadan boynunun bedeninden ayırmak derisini yüzmeye başlamak mekruhtur


Koyun keçi cinsi hayvanlar bir yaşını doldurduktan sonra sığır ve manda cinsinden hayvanların ise iki yaşından itibaren deve ise beş yaşını doldurduktan sonra kurban edilebilir kesilebilir


KURBAN İLE ALAKALI SUALLER VE CEVAPLAR


Sual: Yolcunun Kurban kesmesi gerekir mi?


Dinen yolcu kurban kesmekle mükellef değildir keserse sevap kazanır yolcu tek başına veya diğer yolcularla beraber kurban kesebilir sakınca yoktur


Sual: Ailede zengin olan karı-kocanın her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?


Aile fertlerinden karı koca ve yetişkin çocuklardan kimin borcu ve temel ihtiyaçları dışında 80.18 gram nisaba ulaşan malı parası altını eşyası varsa o kişi zengin sayılır Hanefi mezhebine göre kurban kesmekle mükelleftir


Sual: Kurban edilen hayvanın yenilmeyecek yerleri nerelerdir?


Kurban edilen hayvanın kanları ödleri bezeleri idrar torbaları cinsel organları husyelerini yemek tahrimen mekruhtur (harama yakın) kurbanın veya başka amaçla kesilen hayvanların yenileyemeyen uzuvlarının toprağa gömülmesi sağlık ve çevreyi temiz tutmak açısından daha uygundur


Sual: Kurban kestikten sonra namaz kılmak gerekir mi?

Kurban namazı diye bir namaz yoktur bu namaz dini kaynağı olmayan bir gereklilik olduğu düşünülen inancı ve kanaati yaygın olan bir namazdır Kurban kesen müslümanlar bu ibadete kavuştukları için Allah'ın verdiği nimete şükür olarak iki rekat nafile namaz kılabilir bunda bir beis yoktur

 Sual: Kurban kesen kasaba ücret vermek caiz midir?

Hayvanın kesim ameliyesi ibadet değildir bu yüzden kurban kesen kasaba ücret vermek dinen caizdir


Sual: Kurban bayramı günü kurban kesilmeden önce bir şey yemenin dini dayanağı var mıdır?


Hazreti peygamber (s.a.v) zilhiccenin ilk dokuz gününü oruçla geçirdiği rivayet edildiği için zilhiccenin ilk dokuz günü kurban bayramından önce oruçlu geçirilmesi müstehaptır Zilhicce ayının 10.günü kurban bayramıdır kurban bayramı boyunca oruç tutmak haramdır bayram günü imsaktan itibaren bir şey yiyip içmeden o günün ilk yemeğini kurban etinden yemek müstehaptır


KURBAN ÇEŞİTLERİ NELERDİR?


Akika kurbanı yeni doğan çocuk için şükür amacıyla kesilen kurbana denir hükmü sünnettir akika kurbanı çocuğun doğduğu günden bulûğ çağına kadar kesilebilir doğumun yedinci günü kesilmesi müstehaptır


Şükür kurbanı Herhangibi bir vesileyle Allah'a şükretmek için kesilen kurbana denir bir kimse arzu ettiği amaca ulaşması veya bir nimete nail olması sebebiyle şükür kurbanı kesilebilir Şükür kurbanı adakta bulunulmadığı sürece kurbanı kesmesi zorunlu değildir


Sual: Ölü kurbanı diye bir kurban çeşidi var mıdır?


Dinimizde ölü kurbanı veya kabir kurbanı diye bir kurban çeşidi yoktur ancak sevabı sevabı ölüye bağışlanmak üzere kurban kesilebilir kurban borcu olup hayatta iken vasiyet eden kişinin bıraktığı mirası yeterli ise mirasçılar tarafından vasiyetin yerine getirilmesi gerekir


Eğer vasiyeti yoksa ölüye kurban kesilmez mirasçıların da kurban kesmesi gerekmez sevabını ölmüşlere annesine babasına yakınlarına bağışlamak üzere kurban kesebilir bağışta bulunabilir

Sual: Kişiler bir araya gelerek hazreti peygamber adına kurban kesebilir mi?

Dinimizde böyle bir uygulama yoktur bunun yapılması da ibadet olarak görülmesi de caiz değildir bu tip uygulamalar bid'attir uzak durulmalı

Sual: Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi? Hükmü nedir?

Kişi kurbanını bizzat kendisi kesebileceği gibi vekâlet yoluyla da bir başkasına kestirebilir hac zekat kurban gibi mali ibadetlerde vekâlet dinen caizdir


Sual: Kesilen kurbanının kanının alna sürülmesi caiz midir?

Kesilen kurbanın kanının alına sürülmesi caiz değildir hiç bir dini dayanağı kaynağı yoktur bu davranış terk edilmelidir


Sual: Kadınlar bayram namazı kılabilirler mi?

Kadınlar cuma ve bayram namazı kılmakla mükellef değildir şartların elverişli ve münasip olması durumunda kadınlar da bayram namazı kılabilirler sevaptan da mahrum kalmamış olurlar 


Bir ilahiyatçı olarak kredi kartıyla taksitle banka kredisiyle gayrimeşru yolla kazanılan para ile kurban kesmenin caiz olmadığı aynı şekilde haram olan içki alkol satan market zincirlerinin kurban eti satmasının da oralardan kurban eti alınmasının da caiz olmadığı görüşündeyim


Sevgili Kardeşlerim bayram günü sabahında iki rekatlık bayram namazını kılmak için camilere koşup gitmeyelim Evvela Bayram sabahı kalkalım ve abdestimizi alalım güzelce farz olan sabah namazını eda edelim kılalım akabinde bayram namazı için camilere doğru yola çıkalım inşallah

Sağlık sıhhat afiyet huzur ve güven içerisinde mübarek kurban bayramına kavuşmayı müstefit olabilmeyi ve rızasına muvaffak kalabilmeyi cenabı hak cümlemize nasip eylesin inşallah

Kurban bayramının memleketimiz milletimiz ümmeti muhammed alemi islam ve tüm beşeriyet için huzur barış esenlik kardeşlik sağlık afiyet getirmesini bilhassa kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını cenabı hak'dan niyaz ediyorum

Bizleri sosyal medya hesaplarımız üzerinden hüsnü teveccüh gösterip takip eden takipçilerimizin kardeşlerimizin büyüklerimizin kurban bayramını tebrik ediyorum sağlık ve huzur içerisinde güzel bir bayram geçirmelerini temenni ediyorum


Kurban Bayramınız Mübarek Olsun
 Hayırla Kalın Allah'a Emanet Olun


Araştırmacı İlahiyatçı Eğitimci Yazar Salih Kebapçı

14 Mayıs 2021 Cuma

OSMANLI VAKIF SİSTEMİ VE ECDADIMIZCA KURULAN GÜZİDE VAKIFLAR

Vakıf, bir malın mülkiyetini ve gelirini, Allah rızası için belli hizmetlere tahsis etmektir. Vakıfların altın çağı Osmanlı dönemidir. Osmanlı’nın yükselme çağları, vakıfların da yükselme dönemidir. İmparatorluğun duraklama, gerileme ve yıkılma dönemlerini, Türk vakıflarının zayıflaması, gerilemesi ve yıkılışı izlemiştir.

Osmanlı Devletinde 26 binden fazla vakıf kurulduğu, bunların büyük çoğunluğunun (%70) sosyal yardımlaşma-dayanışma, eğitim, sağlık ve bayındırlık hizmetlerini görerek devletin yükünü azalttığı bilinmektedir. 1770lerde bile Osmanlı vakıfları, devlet bütçesinin üçte birine eşit bir bütçeyle insanlığa karşılıksız hizmet sunmaktaydı. İmparatorluğun başhekimi olan Ahi Ahmet Çelebi (1436–1523) çok büyük olan servetini hastane açmak ve hekim yetiştirmek için vakfetmiştir.


İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olanıdır” hâdis-i şerifini rehber edinen Osmanlılar, her sahada olduğu gibi, bu sahada da muazzam ve kalıcı eserler meydana getirdiler. Vakıf yoluyla tesis edilen bu sayısız eserler, muazzam Osmanlı ülkesini bir baştan diğer başa ağ gibi ördü. 1530–1540 seneleri arasında yapılan vakıflarla ilgili tahrirlere göre;

Anadolu eyâletinde vakıf yoluyla 45 imâret, 342 câmi, 1055 mescit, 110 medrese, 154 muallim hane, 1 kalender hane, 1 Mevlevîhâne, 2 dârülhuffâz, 75 büyük han ve kervansaray kuruldu. Bu müesseselerde vazife yapan 121 müderris, 3756 Hatîb, imâm ve müezzinle 3229 şeyh, şehzâde, kayyım, talebe veya mütevellînin iâşe giderleri ve maaşları vakıf gelirlerinden karşılandı.

Selçuklu ve Osmanlı’daki vakıf medreseleri, zamanın ilmi, idari ve mali özerkliğe sahip üniversiteleriydi. Selçuklu, Osmanlı ve diğer İslam ülkelerinde ilmin ilerlediği dönemlerde vakıfların iyi durumda olduğu ve ilme en büyük desteği verdiği söylenebilir.

Yine aynı tarihlerde Karaman eyaletinde vakıf yoluyla 3 imaret, 75 cami, 319 mescit, 45 medrese, 272 zaviye, 2 Dârülhadîs, 31 dârülhuffâz, 4 muallim hane, 2 dârüşşifa, 14 kervansaray, Rumeli eyaletindeyse; 10 imaret, 93 cami, 218 mescit, 35 medrese, 275 zaviye, 13 muallim hane ve 17 kervansaray tesis edildi.

Tesis edilen bu vakıflar gördükleri hizmetlere göre değişiklik arz ederdi. Yukarıda zikredilenlerden başka, suyolları, su kemerleri, çeşme ve sebiller, yollar, kaldırımlar, aşevleri, dul ve yetim evleri, çocuk emzirme ve büyütme yuvaları gibi vakıf eserleri tesis edilmiştir.

Bunlardan başka namazgâh, kütüphane, dükkân, misafirhane, kuyular, çamaşırhane, helâ, han, hamam, bedesten, türbe, iskele, deniz feneri, ok ve güreş meydanları, esir ve köle azat etmek, fakirlere yakacak temin etmek, hizmetçilerin efendileri tarafından azarlanmaması için kırdıkları kâse ve kapların yerine yenilerini almak, gazilere at yetiştirmek, ağaç dikmek, borçtan hapse girenlerin borcunu ödemek, dağlara geçitler kurmak

Öksüz kızlara çeyiz hazırlamak, borçluların borçlarını ödemek, dul kadınlara ve muhtaçlara yardım etmek, çocukları baharda açık havada gezdirmek, mektep çocuklarına gıdâ ve yiyecek yardımı, fakirlerin ve kimsesizlerin cenâzesini kaldırmak, bayramlarda çocukları ve kimsesizleri sevindirmek, kalelere, istihkâmlara veya donanmaya yardımda bulunmak, kış aylarında kuşların beslenmesi, hasta ve garip leyleklerin bakımı ve tedâvisi gibi pek çok maksatla çeşitli vakıflar kurulmuştur.

Müslümanların iki mukaddes beldesi olan Mekke ve Medine şehirlerine, İslâm dünyasının her tarafında binlerce vakıf tesis edilmiştir. Bilhassa Osmanlı sultanlarının, devlet adamlarının ve diğer hayırsever kimselerin meydana getirdikleri vakıflarla, her sene Osmanlı ülkesinden buralara ulaştırılan vakıf gelirleri, bütün İslâm dünyasının şükran hislerini kabartacak seviyeye ulaşmıştır.

Din ve ırk farkı gözetmeksizin bütün insanlığın hizmetine tahsis edilmiş olan, insanların bedenî ve ruhî hastalıklarını tedavi etmek gayesiyle kurulmuş vakıf hastaneler, dârüşşifalar ve tımarhaneler de önemli vakıf müesseseleridir. Bu sağlık kuruluşlarıyla ilgili bazı vakfiyelerde birtakım ilâçların formülleri bildirilmiş, bu formüllere göre yapılan ilâçların hastaların tedavisinde kullanılması istenilmiştir.

Sosyal hizmetler yönünden pek önemli olan imaretlerse, seyahatin meşakkati altında yorgun düşen yolcuların istirahatını temin ederek, din ve kültür birliğinin kurulmasını sağlamış, açlık tehlikesiyle karşı karşıya bulunan ümitsiz kimselere bir sığınak vazifesi görmüş, dinî ve insanî vecibeleri en iyi şekilde yerine getirmiştir. İmaretler bünyesinde yer alan dârüşşifalar, halkın poliklinik ve hastane hizmetlerini görmüştür.

Bu hizmetler devrin en salâhiyetli tıp otoriteleri eliyle parasız olarak yapılırdı. İmarethaneler yüzlerce yetime maaş bağlamak, binlerce fakirin karnını doyurmak, dul kadınları himaye altına almak, yetim ve fakir çocuklarını okutmak üzere mektepler açmak gibi hizmetlerle gerçekten Türk hayırseverliğinin takdirle yâd edilecek birer şefkat abidesi hüviyetindeydiler.

Şehirlerarası nakliyenin sağlanması için pek çok yol, köprü ve kalenin inşası önemli ticaret yolları üzerindeki konak yerlerinde kervansaraylar kurulması vakıflar sayesinde gerçekleşmiştir. Sokakların aydınlatılıp temizlenmesi ve bazı şehirlerin muhtelif yerlerinde bahçeler açılması gibi hizmetler de vakıf yoluyla yaptırılmıştır.

Osmanlı iskân siyasetini kolaylaştıran önemli unsurlardan biri olan ve Osmanlı Devletinin başlangıcından itibaren; ülkenin çeşitli yerlerinde kurulan tekkeler, ahî ocakları ve bunların masrafları vakıflar yoluyla karşılanmıştır. Ahiler, yerleştikleri yerlerde devlet politikasının propagandasını yaptıkları gibi, gelip gidenleri misafir etmişler, gerektiğinde harbe katılmış, halkı da bu işe teşvik etmişlerdir.

Yüzyıllar boyunca İslâm ve Türk dünyasında içtimaî nizamın korunmasına fertler arasında yardımlaşma ve dayanışma yoluyla karşılıklı sevgi bağının kurulmasına, başka bir ifadeyle insanlığın dünyevî ve uhrevî saadetine hizmet eden birer sosyal kuruluş olarak önemli bir yer tutan vakıflar, Osmanlı devlet nizamının kurulmasında ve devam etmesinde temel faktörlerden biri olmuştur.

Osmanlılar zamanında kurulan vakıf müesseseleri iki kısımda incelenmektedir.

Birincisi; vakfedilen şeyin bizzat kendisinden faydalanılan vakıflardır. Müessesât-ı Hayriye de denilen, camiler, medreseler, mektepler, imaretler, zaviyeler, kütüphaneler, misafirhaneler, köprüler, hastaneler, çeşmeler, sebiller ve kabristanlar bu kısma girer.

İkincisi ise; vakfedilen şeyin bizzat kendisinden faydalanılmayan, fakat birincilerin sürekli ve düzenli bir şekilde işlemesini temin eden binâ, arâzi, nakit para vs. gelir kaynaklarının teşkil ettiği vakıflardır. Bunlara “Asl-ı Vakıf denilmektedir.

Vakfedilen bu nesneler arasında bazı köylerin tamamı, her türlü ziraat işletmeleri, çiftlikler, tarlalar, üzüm bağları, bahçeler, mesken olarak kullanılan binalar, dükkânlar ve iktisâdi gaye için yapılmış başka yapılar gibi gayr-i menkuller ve hayvan derisi, gemi, nakit para gibi menkuller görülmektedir.

Mülkiyeti devlete ait olan ve arazi-i mirîye adı verilen toprakların da vakıf hâline getirildiği görülmektedir; buna vakıf-ı irsâdî adı verilmektedir. Ancak vakfedilen şey bu arazilerin çıplak mülkiyeti değil, ya üzerinde çalışan kimselerin devlete ödemek zorunda oldukları vergiler veya arazinin tasarruf hakkıydı.

Tahsis ve irsâd kabilinden evkaf adı da verilen bu vakıflarda esas olan, vakfedilen gelirlerin devlet bütçesinden karşılanması, gereken hizmetlere tahsis edilmesidir. Osmanlılardaki toprak vakıfları da üç kısma ayrılmıştır
Birincisi; sahiplerinin mülkü olan öşürlü ve haraçlı toprakların vakfedilmesiyle meydana gelen toprak vakıflarıdır.

Bunlar, mülkiyeti devlet tarafından satılmış veya imar ve ihya maksadıyla kolonizatör Türk dervişlerine ve zaviye sahiplerine mülk olarak terk edilen boş toprakların vakıf hâline getirilmesiyle ortaya çıkmıştır.

Bu toprakları vakıf sahiplerinin kendileri veya adamları işlemektedir. Kiraya verildiği takdirde vakıf idarecisi toprağı işleyen köylülerden sadece toprak kirası isteyebilmekte bunun dışında onlar üzerinde idarî ve inzibatî salâhiyetleri ve resmî sıfatları bulunmamaktadır.

İkincisi; malikâne-divanî sistemine bağlı toprakların vakfedilmesi hâlinde, vakfedilen şey, topraktan ve toprak üzerinde yaşayan köylülerden alınan her türlü vergiler olmayıp, sadece toprağın kuru bir mülkiyet hakkıdır. Bu mülkiyet hakkına malikâne hissesi denilmekte olup, umumiyetle mahsulün beşte biri, yedide biri veya onda biri olarak kabul edilmektedir. Vakfedilen bu haktır.

Üçüncü kısmı ise; bilcümle hukuk-ı şer’iyye ve rüsum-ı örf ‘iyesiyle ve serbestiyât üzere vakfedilen topraklardır.Burada söz konusu edilen vakıflardan birinci ve ikincisi Vakf-ı Sahih, üçüncüsü ise Vakf-ı İrsâdî’dir.

Osmanlılarda, önceleri padişah ve Haremeyn vakıfları için teşkilâtlı nezaretler kurulmuş, 1839’da kurulan ve taşrada teşkilâtlandırılan Evkaf-ı Hümayun Nezareti, imparatorluktaki bütün vakıfları merkezî bir idâreye kavuşturmuştur.

Vakıflar yerine getirdikleri kamu hizmeti niteliğindeki hizmetlerin finansmanını vakfedilen malların gelirlerinden sağladıkları gibi, vakıf arazilerinin reayasından gerekli vergileri toplama hakkı da kendilerine aitti.

Ayrıca vakıflara tanınan bazı vergi muafiyetleri de bir tür gelir sayılabilir. Osmanlı’da vakıfların sundukları başlıca hizmetler arasında sağlık ve sosyal yardım hizmetleri, eğitim ve öğretim hizmetleri, kültürel ve sportif hizmetler, bayındırlık ve altyapı hizmetleri sayılabilir.

Osmanlı vakıfları günümüzde belediye ve bayındırlık hizmetleri denilen konuların önemli bir bölümünü üstlenmiştir. Camiler, mescitler, medreseler, imaretler, hamamlar, çeşmeler, köprüler, hanlar, kervansaraylar ve darüşşifaların hemen tümü vakıf eserleridir.

Vakıf binaları, geleneksel kent düzeninin en fonksiyonel yapılarını meydana getirmekteydi. Çevre ile belirli bir uyum içinde bütünleşen bu yapılar, kent mekânlarının ve işlevlerinin belirlenmesi ve düzenlenmesinde hayati öneme haizdiler. Fethedilen şehirlerin bir Türk kenti haline getirilmesinde, vakıf kurumlarının büyük hizmeti olmuştur.

Türk vakıfları, hemen hemen bütün sosyal yardım işlerini kapsamış, sahip bulunduğu özellikler, belediye kuruluşu gibi değerlendirilmesine yol açmıştır. İster çocukları güvence altına almak, isterse muhtemel bir müsadere’den kurtulmanın hukuki yolu olsun vakıf kurarak bir takım kentsel hizmetler görülmüştür).

Ecdadımızın kurduğu vakıflardan Köprüleri Sellerin Zararından Koruyan Vakıf At Vakfı leylek Vakfı Herkese Meyve Vakfı Borcundan Dolayı Hapse Düşenlere Yardım Vakfı Nefes Vakfı Misafirleri Ağırlayan Vakıf Helva Dağıtan Vakfı Pabuç Parası Veren Vakıf Suyu Soğutan Vakıf

Kayıkçı Hamal Dostu Vakfı Suyu Çoğaltan Vakfı Dinlenme İçin Bahçe Vakfı Van Gölünde Acil Yardım Gemisi Dolaştıran Vakıf Duvar ve Sokak Temizliği Vakfı Meyve Ağaçları Diken Vakıf sanayi tesisi kuran vakıf serbest kalan köleleri koruma vakfı dinlendiren vakıf borçlu dostu vakfı öğrencilere elbise vakfı sıcak pide dağıtan vakıf

Şimdi bu vakıfların bazılarını kısaca açıklayalım inşallah

Leylek Vakfı

Bu vakıf İzmir Yeni Cami civarındaki leyleklerin beslenmesi için kurulan bir vakıftır. Leyleklerin beslenmesi için senelik yüz kuruş ödenek ayrılması amaçlanmıştır

Duvar ve Sokak Temizliği Vakfı

Vakfın amacı aklı başında dirayetli birisi vakfın mahinukuşu olup her an cami, medrese, darütalim, İmaret vs. hangisi olursa olsun duvarlarının temiz kalmasına dikkat edecek, yazı yazan veya pisleyen kendini bilmezlerin pisliklerini temizlemesi amaçlanmıştır

Meyve Ağaçları Diken Vakıf

Bu vakıf 1483 yılında İstanbul kurulmuştur. Vakıf vakfedilen iki bahçeye ve mezraya senede yüz adet çeşitli meyve ağaçlarının dikilmesini sağlamıştır

Köprüleri Sellerin Zararından Koruyan Vakıf

Vakfın amacı Amasya'da yapılan köprünün, selin getirdiği ağaç ve taşlardan temizlenerek şehre vereceği zararın önlenmesi amaçlanmıştır

At Vakfı

Bu vakıf 1574 yılında Sokullu Mehmet Paşa tarafından kurulmuş olup İstanbul, Rumeli ve Anadolu sınırları içinde hizmet vermiştir. Vakfın amacı savaşa giden gazi ve mücahitlere iyi atlar verilmesini sağlamaktadır

Van Gölünde Acil Yardım Gemisi Dolaştıran Vakıf

Bu vakıf Van Gölünde trafiğin arttığı bu dönemlerde, kurmuş olduğu vakfın hizmetlerinden birini de, Gölde oluşabilecek kaza ve arıza gibi durumlarda insanların yardımına koşacak tam donanımlı bir sefine-i muine (acil yardım gemisi) yaptırmak olarak belirlemiştir. Bu geminin hizmet masrafları bu vakıf tarafından karşılanmıştır

Herkese Meyve Vakfı

Vakfın amacı bahçesinin mahsulünden ise zengin fakir herkes faydalanmasını amaçlamıştır. Vakfedilen bahçedeki armut ve elma ağaçlarından fakirler yiyecek, birer destemal miktarı götürmelerine müsaade edilecektir

Borcundan Dolayı Hapse Düşenlere Yardım Vakfı

Bu vakıf 1708 yılında İstanbul'da kurulmuştur. Borçlu ve hapiste olan Müslümanlara senede bin akçe verilmesini öngörmüştür

Nefes Vakfı

Vakfın amacı halkın rahat nefes almasını sağlamaktır. Bunun için Bebek' te yaptırdığı köşk ve limanda ümmet-i Muhammed teneffüs eylemesi düşünülmüştür

Misafirleri Ağırlayan Vakıf

Bu vakıf Köy misafirhanesine gelenlerin ihtiyaçlarını karşılamak için kurulmuş. Bu sayede köye yolu düşen misafirler sahipsiz kalmamış ve kendilerinin rahat etmeleri sağlanmıştır

Helva Dağıtan Vakfı

Bu Vakıf amacı her yıl recep ayında helva yapılıp dağıtılmasını sağlamaktır. Helva Gök Medrese ile Advetülgazi Medresesi önünde yaklaşık 32 kg. olarak dağıtılmakta ayrıca Haziran ve Temmuz aylarında da kar suyu alımı için günlük on para harcanma yapılmaktadır

Pabuç Parası Veren Vakıf

Gaziantep'te kurulmuştur. Vakfın amacı Kozanlı Camii mektebinde yatılı kalan öğrencilerden ailesi uzak yerlerde olanlara ayda iki kuruş, yerli talebelere ise bir kuruş verilecektir. Diyerek, tüm öğrencilere destek oluyordu. Ancak vakıf, bunun dışında, Ramazan ayında köyüne gitmeyip de medresede kalan öğrencilere beşer kuruş pabuç parası veriyordu

Suyu Soğutan Vakıf

Vakfın amacı akar ve hayratının bulunduğu Aydın ilinde hizmet vermektir. Aydın Orta Mahallesinde yaptırdığı çeşmeye yaz günlerinde 90 gün süre ile kar konularak suyun soğutulmasını sağlamaktır

Kayıkçı Hamal Dostu Vakfı

Kurulan bu vakfın hizmetleri arasında yaşlılık, hastalık vs. gibi sebeplerle İstanbul, Boğaziçi, Anadolu ve Rumeli iskelelerinde mesleğini icra edemeyen kayıkçı ve hamallara yardım etmek, her yıl bir kıza çeyiz almak, Devlet adamlarının geçmediği ve geçmeyeceği tenha yerlerdeki kaldırımları tamir etmek gibi konular yer almaktadır

Suyu Çoğaltan Vakfı

Bu vakıf 1860 yılında Gümüşhacıköy kurulmuştur. Yıkılmaya yüz tutmuş, suyu çekilen çeşmeyi ihya etmeyi yani gürül gürül suyunun akmasını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmaktadır

Dinlenme İçin Bahçe Vakfı

Bu vakıf vakfettiği ev ve divanhanenin yanında bulunan arsayı ahalinin gezi ve oturma mekanı olarak vakfettiğini belirtip, arsa üzerine karşısında bulunan Hamidiye Cami'nin manzarasını bozacak ve görüntü kirliliğine sebep olacak baraka veya başka bir yapı yapılmamasını şart koşmuştur

Gölleri temizleme Vakfı

Gelirlerini Ali mescidi yanında bulunan kaldırım ve Çukur bostan çevresindeki göllerin temizliğini gerçekleştirmektedir

Yuva Kuran Vakfı

Hayırseverler tarafından kurulup evlenmek isteyen bekarların İhtiyaçlarını karşılayan bir vakıftır

Şimdi vakıf demek para demek günümüz vakıfları ecdad yadigarı vakıflar değil paralı vakıflardır vesselam 

NOT: Yazımız 2019 yılı Mayıs ayında da yayınlanmıştır 

Araştırmacı İlâhiyatçı Eğitimci Yazar Salih Kebapçı

9 Şubat 2021 Salı

KIYMETLİ ZAMAN DİLİMLERİ ÜÇ AYLAR

Kıymetli Dostlar Dinî hayatımızda “Üç Aylar” diye bilinen ve sonu Ramazan Ayı ile biten feyizli ve bereketli bir maneviyât mevsimine giriyoruz. Bizleri tekrar bu mübarek zaman dilimlerine sağlık sıhhat afiyet huzur ve güven içerisinde kavuşturan rabbimize sonsuz hamdü senalar olsun

Aziz Dostlar 13 Şubat 2021 cumartesi günü üç ayların ilki Recep ayının birinci günü, bu günün gecesi olan 18 şubat perşembe akşamı da Reğaib Kandili’ni idrak edeceğiz inşallah Üç aylar, kamerî takvime göre Recep, Şaban ve Ramazan aylarıdır. Bu aylar, rahmet dalgalarının başladığı, manevî huzur ve sükûnun kalplere doğduğu, ilâhî rahmetin coştuğu aylardır. Bu aylar girince mü’minlerin ruhlarını manevî bir hava kaplar. Bu mübarek aylar içerisinde öyle feyizli ve bereketli geceler vardır ki, Allah’ın rahmeti bu gecelerde mü’minler üzerine yağmur gibi yağar.


Üç aylardan ilki olan Recep ayının manevî değerine Kur’an-ı Kerim’de ve Sevgili Peygamberimizin hadis-i şeriflerinde şöyle işaret buyurulmuştur. Tevbe Sûresi’nin 36’ncı âyetinde şöyle buyurulmaktadır: “Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısına göre ayların sayısı onikidir. Bunlardan dördü haram aylarıdır. Bu, dosdoğru bir nizamdır. Öyleyse o aylar içinde kendinize yazık etmeyiniz..”


Âyette işaret edilen “haram ayları”nın Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep ayları olduğunu sevgili peygamberimiz de şu hadisi şerifleriyle açıklamışlardır “Muhakkak ki zaman Allah’ın yarattığı günkü şekliyle akıp gitmektedir. Sene oniki aydır. Onlardan dördü haram aylarıdır. Bunlardan üçü peşpeşedir. Zilkade, Zilhicce, Muharrem, bir de Cemaziyelâhir ile Şaban ayları arasıda olan ve Mudar Kabilesi’nin ayı Recep’tir.” Buharî, Tefsir, Sûre, 8-9; Bed’ül-Halk, 2; Meğazî, 77; Ehâdî, 5; Tevhid, 24; Müslim, Kasâtne, 29; Ebû Dâvud, Merıâsik, 67; 


Değerli Dostlar Hz. Peygamber (s.a.s.) üç aylar girdiği zaman şöyle dua ederdi “Allah’ım! Recep ve Şaban’ı bize mübaret kıl, bizi Ramazan’a kavuştur.” Ahmed b.Hanbel, Miisned, c.l, s.259


13 şubat Cumartesi günü idrâk edeceğimiz Recep ayı, gerek İslâm’dan önce, gerekse İslâm’dan sonra mukaddes bilinen bir aydır. İslâm dini gelmeden önce bu ay girer girmez, Arap kabileleri arasında harbetmek, baskın ve çapulculuk yapmak yasaklanır, herkes bu ayda kendisini emniyet ve selamette hissederdi. İslâm güneşinin doğmasından sonra da ilâhî hikmet ve takdir gereğince bu aya olan hürmet devam ettirildi. Recep ayı Reğaib ve Mi’rac gibi mübarek geceler ve İlâhî tecellilerle şereflendirildi. Ülkemizde de asırlardır bir “Üç Aylar” geleneği oluşmuş, Ramazan’a hazırlık bununla başlar hale gelmiştir.


Sevgili Dostlar Bu aylar mübarek gecelerle doludur. Recep ayının ilk Cuma gecesi Reğaib gecesi, 27’nci gecesi de Mi’rac gecesidir. Şaban ayının 15’nci gecesi Berat gecesi Ramazan ayının 27’nci gecesi de mübârek Kadir gecesidir.


Recep ayının ilk Cuma gecesi olan Reğaib kandili, Yüce Allah’ın kullarına bol bol bağışta bulunduğu, az ibâdetlerine karşılık çok ecir verdiği bir rağbet gecesidir. Reğaib kandili; Recep ayındaki Mi’rac; Şaban ayındaki Berat kandillerini. Ramazan ayını, Ramazan ayı içerisindeki Kadir gecesini, Ramazan ve Kurban bayramlarım müjdeleyen mübarek bir gecedir.


Recep ayı içerisinde bulunan bir başka mübârek gece de Miraç gecesidir. Mi’rac gecesi Yüce Allah’ın, Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed’i Mekke’deki Mescid-i Haram’dan, Kudüs’teki Mes- cid-i Aksa’ya oradan da göklerin İlâhî derinliklerine yükselttiği gecedir. Mi’rac gecesi, Cenab-ı Hakk’ın Hz. Peygamber’e büyük hakikatlerin ilâhî sırlarını gösterdiği, vâsıtaların kalkarak ilâhî vahye muhatap kıldığı, kendi âyâtını ve kâinatın sırlarını seyrettirdiği, mü’minlere namazın farz kılındığı ilâhî lütuflarla dolu olan bir gecedir.


Üç ayların İkincisi olan Şâban ayı ve onun içerisinde bulunan Berat gecesi de müslümanlarca kutsal sayılmış, bu gecenin diğer gecelerden farklı bir şekilde geçirilmesi, bu gecede daha fazla ibâdet edilmesi adet halini almıştır. Bazı rivayetlerden, Hz. Peygamber’in Şâban ayına ve özellikle bu ayın onbeşinci gecesine ayrı bir önem vererek onu ihyâ ettiğini göz önüne alan alimler, bu geceyi ibadetle geçirmenin sevaba vesile olacağını söylemişlerdir. 


Ayrıca bir kısım bilginlerin, Kıble’nin Kudüs’teki Mescid-i Ak- sa’dan, Mekke’deki Kâbe istikametine çevrilmesinin hicretin ikinci yılında Berat gecesinde vukû bulduğunu kabul etmeleri, geceye ayrı bir önem kazandırmıştır.



Üç ayların sonuncusu olan Ramazan ayı ve onda bulunan Kadir Gecesi’nin dinî hayatımızda ayrı bir yeri ve önemi vardır. Ramazan ayı faziletlerle dolu bir aydır. Ramazan ayı, hayır ayı, yoksullara ve düşkünlere yardım ayı ve bütün anlamıyla Kur’an ayıdır. Ramazan’m diriltici özelliği , bütün insanlığı huzura ve sâadete kavuşturmak için yeryüzüne gönderilen Kur’an-ı Kerim’in bu ayda inmeye başlamasından bin aydan daha hayırlı olan Kadir Gecesi’nin bu ay içerisinde bulunmasından kaynaklanmaktadır.



Ayrıca, İslâm’ın beş esasından biri olan oruç, bu aya tahsis edilmiştir. Böylece Ramazan ayı, diğer aylar içinde bir başka aydır. Sanki yeni bir hayatın başlangıcıdır. Hayatımızın kazandığı ve kazanacağı yeni boyutların filizleneceği önemli bir devredir. İnsânî ve sosyal ilişkilerimizin daha güzel bir hüviyet kazanacağı zaman dilimidir.


Değerli Dostlar Ramazan ayının özellikle İslâm-Türk toplumunun dinî hayatında müstesnâ bir yeri vardır. Toplum geleneğimizin canlı ve dipdiri bir tezühü- rü olarak Ramazan; yıllık takvimimiz içinde hatınsa yılır bir ağırlığa sahiptir. 


Ramazan, aylar içinde sultanlıkla taltif edilen bir pâyenin sahibi olarak, kandillerle karşılanıp, bayramlarla uğurlanır. İftar, sahur, teravih gibi ibâdet neşvesinin ötesinde mânâlar taşıyan bu merasimleriyle de sultan olmanın ayrıcalıklarını yaşar. Daha kendisi gelmeden önce kandilleri gönderip; sonra kendileri teşrif eden Sultan Ay Ramazan, sosyal iklimde meydana getirdiği değişiklik ve yumuşamayla da müstesnâ bir imtiyaza sahiptir.


Aziz Dostlar Halk arasında “Üç Aylar” diye adlandırılan; Recep, Şaban ve Ramazan ayları Yüce Allah (c.c.)’ın ruhumuza ikram ettiği faziletli ve feyizli bir zaman dilimidir. Yapılan dileklerin dalga dalga Allah’a ulaştığı, dökülen pişmanlık gözyaşlarının günahları silip yok ettiği kandiller geçididir. Melekî olduğu kadar şeytânî özelliklere de sahip, günah işlemeye müsait bulunan insanın, günahlardan temizlenmesi için üç aylar bir fırsattır. Kısaca üç aylar, günahlardan arınma, sevaplarla bezenme mevsimidir.


Kıymetli Dostlar Üç aylar, geçmişin muhasebesini yaparak, geleceğe azim ve enerji dolu bir şevkle atılmak için iyi bir imkândır. Hayatımızda otokontrol sisteminin kurulmasına vesile olan mübarek üç aylar ve kandiller, dünyevî meşguliyetlerimizden sıyrılıp, yaratılış gayemizi düşünmemiz, yaratan ve yaratılanlarla olan münasebetlerimizi değerlendirmemiz için son derece kıymetli fırsatlardır.


Yakında idrak edeceğimiz mübarek üç aylar, Yaratıcımıza, ailemize, çocuklarımıza, milletimize ve bütün insanlığa karşı görev ve sorumluluklarımızı hatırlatmalı; hata, ihmal ve kusurlarımızdan dönmemize ve gaflet uykusundan uyanmamıza vesile olmalıdır. Aramızdaki çekişmeleri, tefrika ve ihtilafları, şahsî menfaat hesaplarını ve basit düşünce farklılıklarını bertaraf etmeli; her zamandan daha çok muhtaç olduğumuz ve yüce dinimizin bizden ısrarla istediği barış, hoşgörü, kardeşlik, birlik ve beraberliğimizin güçlenmesini, insânî ve ahlakî meziyetlerin yeniden yeşermesini sağlamalıdır.


Salih Amel Sahih İlimle Mümkün Olacağını unutmayalım bu vesileyle yazımızı okuyan okuyucularımızın hüsnü teveccüh gösterip sosyal medya hesaplarımız üzerinden bizleri takip eden kardeşlerimizin dostlarımızın takipçilerimizin mübarek üç aylarını ve Regaip kandillerini tebrik ederim

Üç ayların içerisinde idrak edeceğimiz kandil gecelerinin memleketimiz milletimiz ve alemi İslam için hayırlara vesile olmasını kurtuluşumuza sebebiyet vermesini cenabı haktan niyaz ediyorum