Kurban sözlükte yaklaşmak Allah'a yakınlaşmaya vesile olan şey anlamına gelir dini terim olarak ise Allah'ın rızasını kazanmak ve ibadet maksadıyla belirli bir vakitte belirli vasıfları taşıyan belli hayvanların usulünce kesilmesi demektir

Kurban bayramında kesilen kurbana Udhiyye hacda kesilene ise Hedy denir 

Kurban ibadeti kuran sünnet ve icma ile sabit olan bir ibadettir Kurban ibadetinin meşru bir ibadet olduğu kuranı kerimde Saffat suresi 107. Hac suresinin 28. 34. ve 37.ayetlerinde açıkça belirtilmiştir Kurban dinimizin en belirgin özelliklerinden bir tanesi Allah'ın dininin nişanesidir Kurban ibadetinde niyet ve ihlas şarttır

Kurban kesmenin hükmü Hanefi mezhebi imamı İmamı azam Ebu Hanifeye göre vaciptir diğer üç mezhebin imamlarına göre ise sünneti müekkede'dir

Bir kimsenin kurban kesmekle yükümlü sayılabilmesi için bulunması gereken şartlar vardır bu şartlara vücûb şartları denir dört tanedir Müslüman olmak Akıllı bulûğa ermiş olmak Mukim olmamak Belirli mali güce sahip olmak 

Kurban ibadeti mali bir ibadettir Temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gram değerinde altın para veya mala sahip olan her Müslüman kurban kesmekle mükelleftir kurban kesmesi vaciptir kurban ibadetinde mükellefiyet için nisap miktarının üzerinden zekât ibadetinde olduğu gibi bir yıl geçmesi şart değildir

Dinen kurban edilebilecek hayvanlar koyun keçi sığır manda ve devedir bu hayvanların dışında tavuk kaz ördek deve kuşu ceylan gibi hayvanlar kurban edilemez Kurbanlıklardan koyun ve keçi birer kişi (tek başına) tarafından sığır manda ve deve yedi kişiye kadar ortak edilerek kesilebilir ortakların tek veya çift olmasında bir beis yoktur yediden fazla ortak edilemez 

Kurban kesimi bayram namazının kılındığı yerlerde kurban bayramının ilk üç günü bayram namazının kılınmasından sonra bayram namazı kılınmayan yerlerde ise aynı süre içinde sabah namazı vaktinden itibaren kesilebilir

Kurbanın kesilmeden parasının bedelinin yoksullara verilmesiyle kurban kesilmiş kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz bu şekilde verilen para veya bedel sadaka konumuna geçer sadaka olur

Ortaklaşa olarak kesilen kurbanda ortakların tamamının aynı niyette olması ibadet niyetiyle katılmaları gerekir niyet birliği şarttır bir tanesinin niyeti orada kesilen kurbandan et almak olursa kesilen kurban geçersizdir

Marketlerin kasapların vakıfların derneklerin benzeri yerlerin sabit kilo garantili kurban hisse satışı caiz değildir farklı kurban etlerinin karıştırılıp hisse sahiplerine verilmesi de caiz değildir bir hisseye birden fazla kişinin ortak edilmesi de caiz değildir

Vekâletle kurban kesimi kurban kesmek isteyen kişinin ilgili kurum yada kuruluşa kurbanlık alımı ve kesimi için umumi vekâlet vermesi kuruluşun da bu müvekkili adına taahhüt ettiği hayvanı alarak muayyen bayram günleri içerisinde usulüne uygun olarak kesmesidir dinen uygun olanı budur

Kredi kartıyla kurban alınabilir kurban alımında kredi kartı bir ödeme aracı olarak kullanılabilir ancak faizli bir şekilde taksitlendirme yapıyorsa bunun kullanılması bile haramdır banka kredisiyle gayrimeşru yollardan kazanılan para ile kurban alınması da kesilmesi de caiz değildir 

Kurbanda esas olan kişinin kurbanını bizzat kendisinin eliyle kesmesidir peygamberimiz kurbanlarını bizzat kendisi kesmiştir bir kimse kurbanını şayet kendisi kesemiyorsa ehil bir kasaba vekâlet vermek suretiyle kestirebilir bu kesim esnasında kendisi de başında hazır bulunmalıdır 

Kurbanlık hayvana eziyet edilmeden kesim esnasında eziyet verecek davranışlar fiili uygulamalardan ve çevreyi kirletmekten uzak durulmalıdır temizliğe hijyene dikkat ve riayet edilmelidir 

Kurban kesimi kurbanlık hayvanın yemek ve nefes borusu ile iki şah damarının kesilmesiyle olur hayvanın canı çıkmadan boynunu bedeninden ayırmak ve derisini yüzmeye başlamak mekruhtur

Koyun keçi cinsi hayvanlar bir yaşını doldurduktan sonra sığır ve manda cinsi hayvanlar iki yaşından itibaren deve beş yaşını doldurduktan sonra kurban olarak kesilebilir

KURBANLA ALAKALI SORULAR VE CEVAPLAR

Yolcunun kurban kesmesi gerekir mi?

Dinen yolcu kurban kesmekle mükellef değildir kurban keserse sevap kazanır kesmezse bir günah söz konusu değildir yolcu tek başına veyahut diğer yolcularla beraber ortaklaşa olarak da kurban kesebilir bir beis yoktur 

Yolcu kurbanını ikamet ettiği yerde kesebileceği gibi gitmiş olduğu yerde de isterse kesebilir bayram günleri içerisinde yolculuktan döndükten sonra yeniden tekrar bir kurban kesmesi gerekmez

Zengin olan karı-kocanın her birinin ayrı ayrı kurban kesmesi gerekir mi?

Aile fertlerinden karı koca ve yetişkin çocuklardan kimin borcu ve temel ihtiyaçları dışında 80.18 gram nisaba ulaşan malı parası altını eşyası varsa o kişi zengindir ve Hanefi mezhebine göre de kurban kesmekle mükelleftir ve kurban kesmesi vaciptir 

Kurban edilen hayvanın yenilmeyecek yerleri nerelerdir?

Kurbanlık hayvanın kanları ödleri bezeleri idrar torbaları cinsel organları husyelerini yemek Tahrimen mekruhtur (harama yakın) kurbanın veya başka amaçla kesilen hayvanların yenileyemeyen uzuvlarının toprağa gömülmesi sağlık ve çevreyi temiz tutmak açısından daha uygundur

Kurban kestikten sonra namaz kılmak gerekir mi?

Kurban namazı diye bir namaz yoktur bu namaz dini dayanağı ve kaynağı olmayan bir gereklilik olduğu düşünülen kanaati yaygın olan bir bid'attir Kurban kesen Müslümanlar bu ibadete kavuştukları için Allah'ın verdiği nimete şükür babında iki rekat nafile bir namaz kılabilir bunda hiç bir beis yoktur

Kurban kesen kasaba ücret vermek caiz midir?

Hayvanın kesim ameliyesi bir ibadet değildir bu yüzden kurban kesen kasaba ücret verilmesi dinen caizdir Ancak kurban kesen kasaba ücret yerine kurbanın derisinin veya etinin bir kısmının verilmesi caiz değildir

Kurban bayramı kurban kesilmeden önce bir şey yemenin dini dayanağı var mıdır?

Hazreti peygamber (s.a.v) zilhiccenin ilk dokuz gününü oruçla geçirdiği rivayet edildiği için zilhiccenin ilk dokuz günü kurban bayramından önce oruçlu olarak geçirilmesi müstehaptır

Zilhicce ayının 10.günü kurban bayramıdır kurban bayramı boyunca oruç tutmak haramdır bayram günü imsaktan itibaren bir şey yeyip içmeden o gün ilk olarak yemeğini kurban etinden yemek müstehaptır

KURBAN ÇEŞİTLERİ 

Akika Kurbanı Yeni doğan çocuk için şükür amacıyla kesilen kurbandır hükmü sünnettir Akika kurbanı çocuğun doğduğu günden bulûğ çağına kadar kesilebilir doğumun yedinci gününde kesilmesi ise müstehaptır

Şükür Kurbanı Herhangibi bir vesileyle Allah'a şükretmek için kesilen kurbandır bir kimse arzu ettiği amaca ulaşması veya bir nimete nail olması sebebiyle şükür kurbanı kesilebilir Şükür kurbanı adakta bulunulmadığı sürece kesilmesi zorunlu değildir 

Ölü kurbanı diye bir kurban çeşidi var mıdır?

Dinimizde ölü kurbanı veya kabir kurbanı diye bir kurban çeşidi yoktur ancak sevabı ölüye bağışlanmak üzere kurban kesilebilir kurban borcu olup hayatta iken vasiyet eden kişinin bıraktığı mirası yeterli ise mirasçıların bu vasiyeti yerine getirilmesi gerekir Eğer vasiyeti yoksa ölüye kurban kesilmez mirasçılarının da kurban kesmesi gerekmez sevabını ölmüşlere annesine babasına veya yakınlarına bağışlamak üzere kurban kesebilir bağış da bulunabilir

Kişiler bir araya gelerek hazreti peygamber adına kurban kesebilir mi?

Dinimizde böyle bir uygulama yoktur bunun yapılması da ibadet olarak görülmesi de caiz değildir bu tip uygulamalar bid'attir uzak durulmalıdır

Vekâlet yoluyla kurban kesilebilir mi? 

Kişi kurbanını bizzat kendisi kesebileceği gibi vekâlet yoluyla bir kasaba kestirebilir bir beis yoktur hac zekât kurban gibi mali ibadetlerde vekâlet dinen caizdir

Kesilen kurbanının kanının alına sürülmesi caiz midir?

Kesilen kurbanın kanının alına sürülmesi caiz değildir hiç bir dini dayanağı yoktur terk edilmesi elzem bir davranıştır 

Kadınlar bayram namazı kılabilirler mi?

Kadınlar cuma ve bayram namazı kılmakla mükellef değildir şartların elverişli ve münasip olması durumunda kadınlar da bayram namazı kılabilirler sevaptan da mahrum kalmamış olurlar 

Kurban bayramı Arefe günü sabah namazından itibaren başlayarak bayramın dördüncü günü ikindi namazına kadar (ikindi namazı dahil) 23 vakit farz namazlarının akabinde bir sefer teşrik tekbiri getirmek kadın erkek her Müslümana vaciptir teşrik tekbirlerini getirmeyi unutmayalım inşâallah 

Teşrik günleri içerisinde kazaya kalan namazlar aynı günler içinde kaza edilirken de teşrik tekbiri getirilir

اَللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ لاا اِلهَ اِلاَّ اللّه وَاللّهُ اَكْبَرُ اَللّهُ اَكْبَرُ وَلِلّهِ الْحَمْدُ  "Allâhü ekber Allâhü ekber lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber Allâhü ekber ve lillâhi'l-hamd" (Teşrik Tekbiri) 

Cenabı hak Sağlık sıhhat afiyet huzur güven içerisinde mübarek kurban bayramına ulaşmayı kavuşmayı müstefit olabilmeyi cümlemize nasip eylesin bayramı Ümmeti Muhammed'in ve mazlumların kurtuluşuna vesile kılsın inşâallah 

Bayramınız Mübarek Olsun Allah'ın Selamı Rahmeti Bereketi Mağfireti Hidayeti Affı İkramı ve İhsanı Üzerinize Olsun Dua Eder Dua Beklerim inşâallah

Araştırmacı İlahiyatçı Eğitimci Yazar Salih Kebapçı Hoca

Bismillah Elhamdülillah İnnelhamdelillah Vessalatu vesselamu ala Rasulillah Emmâ ba'd 

Aziz Kardeşlerim 2 Şubat 2026 Pazartesi günü Beraat kandilini idrak edeceğiz inşaâllah Rabbimiz bu gecenin rahmetinden bereketinden af ve mağfiretinden bizleri ve neslimizi müstefîd eylesin af ve mağfiret eylediği bahtiyar kullarının zümresine bizleri ilhak eylesin inşaâllah

Beraat Kandili Şaban ayının on beşinci gecesidir Aslı “Berâet”tir Beraat sözlükte bir zorluktan kurtulmak ve beri olmak demektir. bu geceye “Leylei Mübâreke” bereketli bir gece. “Leyle-i Berâe” “Leyle-i sâk” vesîka gecesi “Leyle-i rahme” rahmet gecesi denir 

Bu gecede bir yıl içinde olacak bütün işler hükme bağlanıp ifası için Cenab-ı Hak tarafından ilgili meleklere verilir Berat gecesine ait beş haslet vardır

1-Her önemli iş bu gecede ayırt edilir

2-O gecedeki ibadetin fazileti büyüktür

3-İlâhi rahmet yayılır

4-Mağfiret gecesidir

5-O gece Resûlüllah’a şefaat hakkının tamamı verilmiştir

Hazreti Muhammed Mustafa sallallâhu aleyhi ve sellem efendimize Şaban’ın on üçüncü gecesi ümmeti hakkında şefaat istemiş bu şefaatin üçte biri verilmiş on dördüncü gecesi yine istemiş üçte biri daha verilmiş on beşinci gece yine talep etmiş bu gece ise şefaatın tamamı ihsan edilmiştir

Berat gecesi hakkında Allah Resulü hadisi şeriflerinde şöyle buyurmuştur

“Şaban ayının on beşinci gecesi olduğu zaman gecesinde ibadete kalkın. Ve o gecenin gündüzünü oruç tutun. Çünkü o gece güneş batınca Allah Teâlâ dünyaya en yakın göğe inerek (o andan) fecir oluncaya kadar “Benden mağfiret dileyen yok mu onu mağfiret edeyim. Benden rızık isteyen yok mu onu rızıklandırayım. Bir belaya müptela olan yok mu ona kurtuluş vereyim. Şöyle olan yok mu? Böyle olan yok mu?” buyurmaktadır Tirmizî Savm 39 İbn Mâce İkâmetüs salât 191

Bu gecede af edilmeyecek affın kapsamı dışında kalacak olan 6 sınıf insan vardır bunlar Şirk koşanlar Müslümanlara karşı kin ve düşmanlık besleyenler akrabalarıyla münasebetlerini kesenler gururlu ve kibirliler ana babasına asî olanlar içki içmeye devam edenler bu affın kapsamı dışında kalacaklardır 

“Bu gece Şaban’ın on beşinci gecesidir Allah Teâlâ bu gecede Beni Kelb kabilesinin koyunlarının tüyleri sayısınca insanları Cehennem’den kurtarır Ancak kendisine şirk koşanların Müslümanlara karşı kin ve düşmanlık besleyenlerin akrabaları ile münasebeti kesenlerin gururlu ve kibirlilerin ana-babasına asî olanların ve içki içmeye devam edenlerin yüzüne bakmaz.” Tirmizî Savm 39 İbn Mâce İkâmetüs salât 191

Cenab-ı Hak Kur’an’ın Levh-i Mahfuz’dan dünyaya indirildiği Berat gecesi için Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyuruyor

"Apaçık Kitaba yemin olsun ki, Biz Kur’an-ı mübarek bir gecede indirdik. Biz gerçekten uyarıcıyız O mübarek gecede her hikmetli iş katımızdan bir emirle ayırt edilir." Duhân Suresi 1-4

Kurʼânʼın nüzulüyle ilgili iki mübârek gece vardır Beraat gecesi ve Kadir gecesi Beraat gecesi ilm-i ilâhîden topluca zâhir olup meleklere yazdırıldığı gecedir. Kadir gecesi, fiilen indirildiği gecedir Yani Kurʼân-ı Kerîmʼin dünya semâsına icmâlen nüzûlü Beraat gecesinde tafsîlen nüzûlü de Kadir gecesindedir 

Peygamber Efendimizin, Ramazan dışında en çok oruç tuttuğu ay Şâban ayı idi. Ayşe (r.a.) şöyle dedi Resulullah hiç bir ayda Şâban ayında tuttuğu oruçtan daha fazla oruç tutmazdı Şâban ayının tamamını oruçlu geçirirdi

Müslim Sıyâm 176 İbni Mâce Sıyâm 30

Burada bir hususu arz edelim kandil günlerine özgü özel olarak tutulması şart olan kandil orucu diye bir oruç çeşidi yoktur kandil günlerinde tutulan oruçlar nafile oruçlardır farz değildir

Oruç farz vacip ve nafile olmak üzere üç gruba ayrılır farz olan oruçlar ramazan ayında tutulan oruç ile ramazan ayında tutulamayan kazaya kalan kaza edilen keffaret oruçlarıdır Vacip oruçları ise Adak oruçları ile bozulan nafile oruçların kaza edilenleri farz ve vacip dışındaki tüm oruçlar ise nafile oruçtur 

Mübarek gün ve gecelerde kaza namazı borcu olan kardeşlerimiz kaza namazı kılarak kaza namazı borcu olmayan kardeşlerimiz ise bu geceyi nafile namaz kılarak değerlendirebilirler inşaâllah

Burada bir hususu arz edelim Muhtelif  kitaplarda bu gece kılınması gereken 100 rekat namaz olduğu yazar sahih kaynaklarımızda böyle bir namaz yoktur bu namaz bid'attir uydurmadır

Beraat gecesini gündüzünde oruç tutarak kaza ve nafile namaz kılarak kuranı kerim okuyarak sahih ilimle meşgul olarak muhasebe yaparak kendimizi hesaba çekerek tövbe ve istiğfarda bulunarak Allah’ı zikrederek Peygamberimize çokça salavat getirerek bol bol dua ederek ve sadaka vererek değerlendirebiliriz

Sokaklarda caddelerde yollarda cami kapılarının önünde dilenciliği meslek haline getirmiş olanlara sadakalarınızı vermeyin vererek sayılarının artmasına vesile olmayın günaha da girmeyin

Zikrin sayısı yoktur Allah'ı zikrin bir sayısı da olamaz sayı ile Allah zikir edilmez edilemez sevgili peygamber efendimizin sahih hadisi şeriflerinde zikrettiği sayıda zikir yapılmasında bir beis yoktur onun harici sayı ile zikir yoktur

Beraat Kandilinin milletimiz memleketimiz ve alemi İslam için hayırlara vesile olmasını mazlumların kurtuluşuna Ümmeti Muhammedin gafletten uyanışına vesile kılmasını Cenabı Mevla’dan niyaz ederim

Beraat Kandiliniz mübarek olsun Allah'ın selamı rahmeti bereketi mağfireti nusreti inayeti hidayeti affı afiyeti ikramı ihsanı üzerinize olsun Hayırla Kalın Allah'a Emanet Olun Dua eder Dua beklerim

Araştırmacı İlahiyatçı Eğitimci Yazar Salih Kebapçı Hoca