Allah’ın insanlara rahmetini nimetlerini çokça ihsan ettiği belli vakitler ve mevsimler vardır haftanın günleri arasında Cuma kameri aylardan Recep Şaban ve Ramazan ayları da bu türden rahmeti bereketi mağfireti feyzi bol olan zaman dilimlerindendir

 

Üç ayların değerini ifade eden diğer bir önemli özellik ise beş tane mübarek kandil gecesinden dördünün bu aylar içinde olmasıdır

 

Regâib, Receb’in ilk cuma gecesi

Mirac Receb’in 27. gecesi
Berat Şaban’ın 15. gecesi
Kadir Gecesi Ramazan ayının 27. Gecesi

 

Receb ve Şaban ayları rahmet ayı olan Ramazan ayının müjdecisidir Kamerî ayların yedincisi ve üç ayların ilki olan Receb ayı sözlükte korkmak saygı duymak tâzim göstermek anlamlarına gelir recb kökünden türeyen Receb ayı saygı duyulan ve savaşmanın haram kabul edildiği dört aydan bir tanesidir 

 

Zilkade Zilhicce Muharrem Receb aylarıdır (Tevbe suresi 36.ayet)

Kur'an-ı Kerîm'de ismi açıkça zikredilen tek ay yalnızca Ramazan ayıdır Bunun dışında aylarla (hatta günlerle) ilgili ifadeler "Malum (bilinen) günler" "Onlardan dördü haramdır "Haram aylar" şeklinde kapalıdırlar

Üç aylar ifadesi Kur’an ve Sünnet’te yer almaz. Kur’an’da (Tevbe Suresi 36) Araplar arasında bir örf olarak savaşmanın haram kabul edildiği dört aya (Zilkade Zilhicce Muharrem Receb) gönderme yapılır

Receb ayında (Regâib ve İsra (mi'rac) iki tane mübarek gece yer almaktadır ilki Receb'in ilk Cuma gecesi olan Regâib gecesidir Regâib rağbet olunan kıymetli şeyler bol bol ihsan ve çok feyizli manalarına gelmektedir

 

Receb ayında herhangi bir gün belirterek oruç tutulması tavsiye edilmesi tasavvufî eserlerinde yer almaktadır

 

Hazreti Peygamberin Regaib gecesinde ana rahmine düştüğü Receb ayının ilk perşembe günü oruç tutup gecesinde Regaib namazı adıyla bir namaz kılmanın sevap olduğu bu gecenin birçok faziletinin bulunduğu yönündeki rivayetlerin tamamı asılsızdır

 

İsrâ ve mi‘rac olayının Regaib gecesi meydana geldiğine dair rivayetin de aslı bulunmamaktadır

Receb ayının fazileti ile ilgili veya bu ayda tutulacak olan orucun, o ayın belirli bir zamanında tutulacak orucun belirli bir gecede yapılacak olan ibadetin fazileti ile ilgili olarak elverişli hiçbir sahih hadisi şerif yoktur bu hadislerin tamamı uydurmadır

 

Receb ayında özel olarak oruç tutulmasını tavsiye eden hiçbir sahih hadis yoktur bunların tamamı uydurmadır

Resûl-i Ekrem’e isnat edilen “Receb Allah’ın ayıdır, şâban benim ayımdır, ramazan ise ümmetimin ayıdır” “Receb ayının diğer aylara üstünlüğü Kur’an’ın diğer sözlere üstünlüğü gibidir” şeklindeki sözlerle Receb ayının ilk gecesinde veya herhangi bir gecesinde belirli bir namaz kılmaya teşvik rivayetlerin tamamı uydurmadır sahih değildir

 

Bizzat Kur’an’da adı geçen Kadir gecesi de dâhil olmak üzere bu gecelerin hiçbirine dair özel bir ibadet şekli söz konusu değildir Sahih kaynakların “hiçbirinde” özel bir namaz şeklinden asla söz edilmemiştir

“Reğâib” gecesi adı verilen gecede kimileri tarafından kılınan ve "reğâib namazı" adı verilen namazla ile ilgili hadislerin “tamamı” dört mezhebe mensup muhakkik hadis ve fıkıh âlimleri tarafından “uydurma” ve "bid'at" olarak kabul edilmiştir böyle bir namaz yoktur

Sahih rivayetlerde Peygamberimizin Ramazan ayı dışında hiçbir ayı tam olarak oruçlu geçirmediği en çok Şaban ayında oruç tuttuğu belirtilir. Buharî Savm 51 Müslim Sıyam 175

 

ÜÇ AYLARI NASIL DEĞERLENDİRMELİYİZ ?

Kur'ânla hemhal olmaya çalışmalıyız okumayı bilmiyorsak öğrenmeye çalışmalıyız okumayı biliyorsak daha çok okumaya tefekkür etmeye zaman ayırarak Kuranla olan münasebetimizi artırarak değerlendirebiliriz

 

Kuranın rahmet yüklü mesajlarına bugün her günden daha çok ihtiyacımız vardır “Kuran bize ne anlatıyor?” emirleri ve yasakları neler bize neleri emrediyor neleri tavsiye ediyor neleri yasaklıyor bunun üzerine ders çalışır gibi imtihana hazırlanır gibi çalışmalıyız

 

Namazda nafilelerde Revâtib sünnetlerden sonra önceliğimizi Teheccüd namazına verebiliriz bunun dışında geceleri değerlendirmenin yegâne yolu sadece namaz değildir namazın dışında en güzel gece ibadeti hiç şüphesiz sahih ilimle meşgul olmaktır

 

Oruçta Pazartesi ve Perşembe kameri ayın 13. 14. ve 15.günleri mübarek gece kandillerin öncesi ve sonrası bir gün oruç ve bir gün iftar (Savm-ı Davud) şeklinde bir yol izlenebilir

 

Bilindiği üzere Hz. Peygamber Receb ayının tamamını oruçlu geçirmemiş  Şaban'ın tamamına yakınını genel olarak oruçlu geçirmiş ve Ramazan'la birleştirmiştir

Memleketimizde çok yaygın olan üç ayların tamamını aralıksız tutma anlayışı sünnette yoktur. Daha açık bir ifadeyle dini dayanağı yoktur tutulması halinde bir günah söz konusu değildir Bilakis bunu sünnete dayandırmadan dinde varmış gibi göstermeden dini bir emir boyutuna getirmeden şartlanmadan yapılmasında bir beis yoktur

 

Üç aylarla alakalı olarak bir özet yaparak yazımızı nihayete erdirelim inşâallah

 

1)Dinimizi sahih kaynaklardan kuran ve sünnetten beslenerek istifade ederek okuyalım öğrenelim öğretelim anlatalım yazalım ve sosyal medya hesaplarımızdan paylaşalım dini oyun ve eğlence haline getiren üzerinde oynayan din tüccarı şarlatanlara alim görünümlü cahillere asla itibar etmeyelim ve uzak duralım

 

2)Sosyal medya hesaplarımızdan üç aylarla alakalı sahih dini bilgileri hadisleri duaları resim veya videoları paylaşalım dinimizde sahih kaynaklarımızda olmayan hurafeleri ve bid'atleri paylaşarak dinimizi ifsâd etmeyelim günaha da girmeyelim

 

3)Receb ve Şaban ayları içerisinde oruç tutmak isteyen kardeşlerimiz Pazartesi Perşembe orucu tutabilirler hem de peygamberimizin de sünnetine uygun olan nafile oruçlardan bir tanesidir

4) Gerek üç aylara gerekse kandil gecelerine özel bir ibadet şekli namaz oruç dua zikir yoktur bu tip ibadetler ihdas eden din tüccarlarına şarlatanlara alim görünümlü cahillere asla itibar etmeyelim

Peygamberimizin üç aylar girince okuduğu duasını da bol bol okuyalım

 

Allâhümme bârik lenâ fi Recebe ve Şa'bân ve bellignâ Ramazân

 

Allah'ım Recep ve Şaban ayını bize mübârek kıl ve bizi Ramazan'a ulaştır

 

Üç ayların ve idrak edeceğimiz kandillerin milletimize memleketimize alemi İslam'a huzur barış esenlik birlik dirlik beraberlik kardeşlik getirmesini Ümmetin kurtuluşuna gafletten uyanışına vesile olmasını Rabbim'den niyaz ediyorum

 

Üç aylarınız ve Regaip Kandiliniz Mübarek Olsun Dua Eder Dua Beklerim

 

SALİH KEBAPÇI HOCA

 

ARAŞTIRMACI İLAHİYATÇI EĞİTİMCİ YAZAR